Hoe kan een paard nu een waardevolle bijdrage leveren aan counseling?
Paarden zijn ontzettend gevoelige dieren. Ze voelen instinctief aan of ze zich veilig voelen bij iemand. Ze doen zich niet anders voor dan ze zijn, hebben behoefte aan duidelijke grenzen en vergeven je wanneer je een fout maakt. Juist die eigenschappen maken paarden bijzonder waardevol binnen counseling.
Ze kunnen helpen bij leerdoelen rondom identiteitsversterking, grenzen stellen, leiding geven, non-verbale communicatie en leren voelen en ervaren in het hier en nu.
Dat klinkt misschien nog wat abstract. En omdat niet iedereen de mogelijkheid heeft om dit zelf te ervaren, neem ik je graag even mee naar een moment, zo uit het stoffige, hete Zambia:
Een hete föhnwind blaast het stof in mijn ogen. Vliegen zoemen om mij en de paarden heen. Mijn T-shirt plakt tegen mijn rug en straaltjes zweet verdwijnen zo mijn laarzen in.
Maar ik merk er niets van.
Al mijn aandacht is gericht op wat er in de roundpen gebeurt. Daar staat namelijk een ‘Safehouse-meisje’ met één van onze paarden.
In Zambia. In Afrika.
Als iemand mij tien jaar geleden had verteld dat ik ooit therapie met paarden zou geven in Afrika, had ik waarschijnlijk hard gelachen. Niet alleen was het idee van ‘therapie met behulp van een paard’ mij volkomen vreemd; ik zou die persoon ook met gepaste stelligheid hebben verteld dat ik nog nóóit een paard in Afrika had gezien.
Behalve dan in Zuid-Afrika, maar dat telt niet echt. 😉
En ik herinner me ook nog een paar uitgebluste, ribben-uitstekende, vracht-dragende viervoeters in Egypte. Geen edele, gevoelige dieren dus. Eerder dieren die tot op het bot waren afgebeuld. Niet bepaald co-therapeutisch materiaal, zeg maar.
En toch sta ik hier vandaag, op ons eigen stukje grond in Zambia, tussen vier paarden met totaal verschillende karakters en eigenaardigheden. En steeds opnieuw zie ik hoeveel meerwaarde het inzetten van paarden binnen therapie kan hebben.
Grenzen stellen
Maar laten we teruggaan naar het ‘Safehouse-meisje’.
Daar staat ze. Haar schouders gebogen, spanning in haar buik. Naast haar staat een grijs paard, bijna twee keer zo groot als zijzelf.
In deze oefening staat het paard symbool voor ‘geïnteresseerde mannen’. Niet bepaald mannen van het goede soort, zogezegd.
De grenzen van dit meisje zijn op de diepst mogelijke manier, keer op keer overschreden. Weten én voelen welke afstand tussen haarzelf en het paard prettig en veilig voelt, is daarom al een flinke uitdaging.
En als die blanke mevrouw dan ook nog eens wortels in je zak stopt, wordt de noodzaak om heel duidelijk ‘Nee!’ of ‘Stop!’ te zeggen alleen maar groter.
Het lijken misschien simpele oefeningen. Maar tussen dat paard en dat meisje gebeurt ontzettend veel.
En als het niet in één keer lukt — of zelfs niet in tien keer — probeer je het gewoon opnieuw. Net zo lang totdat wat je zegt en wat je doet en uitstraalt met elkaar in overeenstemming zijn.
En dát voelt een paard.
Een paard laat zich niet overtuigen door woorden alleen. Het reageert op wat je daadwerkelijk uitstraalt. Wanneer je grens duidelijk, rustig en oprecht is, begrijpt het paard dat. En het respecteert die grens.
Een ‘boyfriend’ van 800 kilo
Zie je het voor je?
Een onzekere tiener met wortels in haar zak. Na een aantal keer oefenen staat ze steviger met beide benen op de grond. Haar rug recht. Ze kijkt het paard aan en zegt:
‘Stay away from me!’
En die 800 kilo wegende ‘boyfriend’ heeft daar respect voor. Niet omdat ze harder schreeuwt, maar omdat ze het echt meent. Haar woorden, houding en lichaamstaal vertellen allemaal hetzelfde verhaal.
Het paard doet een stap achteruit en verlegt zijn aandacht naar het gras aan de rand van de roundpen.
Op zo’n moment gaan de haartjes op je armen overeind staan.
Want je ziet niet alleen een meisje dat een oefening met een paard heeft gedaan. Je ziet iemand ontdekken: ik mag grenzen hebben. Mijn ‘nee’ mag er zijn. Ik kan duidelijk zijn. Ik hoef niet klein te worden.
En misschien is dat wel precies waarom paarden zo’n bijzonder therapeutisch hulpmiddel kunnen zijn.
Deze vorm van therapie gaat dwars door cultuurverschillen en taalbarrières heen. Een paard oordeelt niet. Het reageert op wat er in het moment gebeurt en geeft direct feedback. Daardoor ontstaat een veilige, laagdrempelige manier om nieuw gedrag te oefenen — en niet alleen te bespreken.
Ik kan dan ook niet anders dan God danken voor het hemelse idee om paarden te gebruiken in Zambia. 🐴❤️
Mijn hart maakt een klein dansje wanneer ik het meisje uiteindelijk, knabbelend aan een wortel, de roundpen uit zie stappen.
Een grote glimlach op haar gezicht. Haar houding open en zelfverzekerd.
Ze is niet ineens ‘genezen’. De grote, boze wereld is niet veranderd.
Maar zij is veranderd.
En misschien is ze daardoor net een beetje beter voorbereid om die wereld tegemoet te treden.
Edit 2026: In de afgelopen jaren, hebben we de paarden op bovenstaande foto’s met veel dankbaarheid mogen inzetten binnen onze counseling. Helaas zijn inmiddels twee paarden overleden aan ouderdom, is er één overleden aan een door teken overgedragen ziekte en hebben we één paard vanwege moeilijk gedrag moeten herplaatsen.
Op dit moment staan de stallen leeg. 🐴
Maar we hopen en bidden dat we in 2027 opnieuw met paarden mogen gaan werken en deze bijzondere aanvulling op het therapieaanbod van Elyada Center weer kunnen oppakken.
Bid je met ons mee? 🙏